به گزارش خبرنگار مهر، سرمایه‌گذاری در زعفران در بازار سرمایه ایران از طریق ۳ ابزار مالی امکان‌پذیر است که عبارتند از «گواهی سپرده کالایی زعفران»، «صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی مبتنی بر زعفران» و «قراردادهای آتی زعفران». این ابزارها به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهند که بدون نیاز به خرید و نگهداری فیزیکی محصول، در بازار زعفران مشارکت داشته باشند و از نوسانات قیمتی آن بهره ببرند.

بررسی خبرنگار مهر نشان می‌دهد که در آخرین روز کاری (روز شنبه ۱۵ فروردین ۱۴۰۵) معاملات زعفران در بازار سرمایه ایران در ۲ بخش «گواهی سپرده کالایی زعفران» و «صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی مبتنی بر زعفران» با جهش ۷۶ درصدی نسبت به روز قبل از آن دنبال شد. روز ‌شنبه در مجموع حدود ۸۵ میلیارد تومان معامله در این بازار به ثبت رسید که از این رقم، حدود ۵۸ میلیارد تومان مربوط به معاملات صندوق‌های کالایی زعفران و نزدیک به ۲۷ میلیارد تومان نیز مربوط به گواهی‌های سپرده زعفران بود.

در ادامه به بررسی جزئیات بیشتری از آخرین وضعیت معاملات زعفران در بازار سرمایه و عملکرد این ابزارهای مالی در جریان دادوستدهای اخیر می‌پردازیم.

بررسی معاملات گواهی سپرده

در روش گواهی سپرده کالایی، کشاورزان یا مالکان زعفران محصول خود را به انبارهای مورد تأیید بورس کالا تحویل می‌دهند و در مقابل، گواهی سپرده دریافت می‌کنند. هر گواهی سپرده معادل مقدار مشخصی زعفران است (در حال حاضر هر گواهی معادل یک گرم زعفران) و این گواهی‌ها مانند سهام در بازار سرمایه (بورس کالا) خرید و فروش می‌شوند. سرمایه‌گذاران از این طریق می‌توانند مالکیت زعفران را به صورت اوراق بهادار در اختیار داشته باشند.

در بخش گواهی سپرده کالایی زعفران، روز شنبه در مجموع ۱۳۶ هزار و ۲۷۵ گواهی سپرده معادل ۱۳۶.۲۷۵کیلوگرم زعفران میان معامله‌گران دادوستد شد. این معاملات توسط ۵ شرکت از ۸ شرکت فعال در بازار انجام گرفت و بخش عمده مبادلات این بازار را به ۲ شرکت اختصاص یافت. سهم این ۲ شرکت از کل ارزش معاملات نزدیک به ۷۶ درصد بود.

بر اساس داده‌های معاملاتی روز جاری، متوسط قیمت هر گواهی سپرده زعفران – که معادل یک گرم زعفران است – با کاهش ۱۵۰۰ تومانی نسبت به روز گذشته به حدود ۱۹۶ هزار و ۵۰۰ تومان رسید که بر این اساس، ارزش کل معاملات گواهی‌های سپرده زعفران در جریان دادوستدهای امروز ۲۷ میلیارد تومان شد.

شایان ذکر است بنابر سوابق معاملاتی موجود و طبق اطلاعات درج‌شده در تابلو معاملات شرکت مدیریت فناوری بورس تهران، قیمت هر گرم زعفران نگین از ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ تا کنون و طی ۱۰ روز معاملاتی از کف قیمتی ۱۷۰ هزار تومانی خود، حدود ۱۶ درصد رشد کرده است.

جدول زیر جزئیات بیشتری از معاملات گواهی‌های سپرده زعفران را نشان می‌دهد. ارزش معاملات بر حسب میلیارد تومان، سهم از ارزش بر حسب درصد و قیمت‌ها بر حسب ریال گزارش شده است.

بررسی معاملات صندوق‌های زعفرانی

روش دیگر سرمایه‌گذاری در این بازار، خرید واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی مبتنی بر زعفران است. این صندوق‌ها منابع مالی سرمایه‌گذاران را جمع‌آوری کرده و عمدتاً در گواهی‌های سپرده زعفران سرمایه‌گذاری می‌کنند. به این ترتیب سرمایه‌گذاران بدون نیاز به معامله مستقیم گواهی‌ها، از طریق خرید واحدهای صندوق در بازار سرمایه در معرض نوسانات قیمت زعفران قرار می‌گیرند.

بررسی خبرنگار مهر نشان می‌دهد که در بخش صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) با پشتوانه زعفران، دادوستدها با استقبال بیشتری از سوی معامله‌گران همراه بود؛ به گونه‌ای که در این بازار، نزدیک به 11.5 میلیون واحد از ۲ صندوق کالایی زعفران معامله شد. ارزش معاملات این ۲ صندوق به تنهایی به بیش از ۵۸ میلیارد تومان رسید که معادل حدود ۶۸ درصد ارزش کل معاملات بازار زعفران در روز جاری بود.

جدول زیر جزئیات بیشتری از معاملات صندوق‌های کالایی مبتنی بر زعفران را نشان می‌دهد. ارزش و جریان نقدینگی بر حسب میلیارد تومان، سهم از ارزش بر حسب درصد و قیمت‌ها بر حسب ریال گزارش شده است.

قراردادهای آتی زعفران

در کنار این دو ابزار، قراردادهای آتی زعفران نیز از دیگر ابزارهای مالی فعال در این بازار بوده‌اند. در معاملات آتی، خریدار و فروشنده متعهد می‌شوند مقدار مشخصی زعفران را در زمانی معین در آینده و با قیمتی از پیش تعیین‌شده معامله کنند. این ابزار معمولاً برای پوشش ریسک نوسانات قیمت یا کسب سود از تغییرات آتی بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال در شرایط کنونی معاملات قراردادهای آتی زعفران متوقف شده و پیش‌بینی می‌شود پس از بازگشت شرایط بازار به روال عادی، این معاملات مجدداً از سر گرفته شود.

منبع: خبرکیهان وارنا