دعوای واهی چیست؟
دعوایی که بدون مستندات مدارک محکمه پسند و با هدف ایذاء طرف مقابل مطرح می شود.
به موجب اصل 34 قانون اساسی، دادخواهی، حق مسلم هر فرد است و هر فردی می تواند به منظور دادخواهی، به دادگاه صالح رجوع کند. با این حال، طبق اصول کلی حقوقی، هیچکس نمی تواند به واسطه اعمال حق خود، بر دیگران ضرر و زیان وارد نماید
در حوزه دادرسی و طرح دعوا نیز، همین قاعده، جاری است؛ یعنی کسی نمی تواند دعوای بدون اساس یا دعوای واهی، علیه دیگری مطرح نماید و در غیر این صورت، ممکن است که طبق قانون دعوای واهی، به پرداخت خسارت های طرف دیگر محکوم شده و یا اینکه ملزم به پرداخت تامین گردد تا دعوای وی، رسیدگی شود. بر این اساس، آشنایی با قانون دعاوی واهی برای خوانده و خواهان، ضروری است . طرح دعوی علیه دیگران، اعم از دعاوی حقوقی و دعاوی کیفری، نیازمند ارائه مدارک و مستنداتی است که خواهان، به واسطه آنها، دعوی را طرح نموده و قصد پیگیری آن را دارد. در غیر این صورت، یعنی در حالتی که طرح دعوی، صرفا به منظور کینه توزی، انتقام جویی، اطاله دادرسی و غیره بوده و هیچگونه دلیل محکمه پسندی نیز، ضمیمه دادخواست یا شکواییه نباشد، می توان آن را نوعی دعوای واهی یا دعوای بی اساس تلقی کرد . بر اساس ماده 109 قانون آیین دادرسی مدنی، مقرر شده است که در کلیه دعاوی مدنی، اعم از اصلی یا طاری و یا حتی درخواست های مربوط به امور حسبی (جز در مواردی که قانون امور حسبی، مراجعه به دادگاه را مقرر داشته است)، خوانده می تواند برای تادیه خسارات ناشی از هزینه دادرسی و حق الوکاله که ممکن است خواهان محکوم شود، از دادگاه تقاضای تامین نماید.
غلامرضا نقوی_کارشناس رسمی دادگستری