به گزارش چتر سبز آفرین؛ استان خراسان شمالی با قرارگیری در اقلیمی خشک و نیمهخشک، بخش قابلتوجهی از فعالیتهای خود را به بخش کشاورزی اختصاص داده است. خشکسالیهای پیدرپی سالهای اخیر، ضرورت مدیریت منابع آبی را چند برابر کرده است. یکی از راهکارهای کاربردی در این زمینه، احداث استخرهای ذخیره آب کشاورزی محسوب میشود که نه تنها به ذخیرهسازی آب کمک کرده، بلکه نقش مهمی در کاهش تنشهای آبی دارد.
طبق آمار اعلامشده، بیش از ۶۰۰ باب استخر کشاورزی در این استان وجود دارد که برخی توسط دولت و جهاد کشاورزی و برخی دیگر توسط کشاورزان با هزینه شخصی احداث شده است.
با این حال، ایمنی این استخرها موضوعی جدی است که نیازمند توجه ویژه بهرهبرداران و نظارت موثر نهادهای مسئول میباشد.
سامان محمدی، مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی، از وجود بیش از ۶۰۰ باب استخر کشاورزی در استان خبر داد و بر اهمیت رعایت استانداردهای ایمنی در این سازهها تأکید کرد.
وی اظهار داشت: تعدادی از این استخرها توسط دولت یا سازمان جهاد کشاورزی احداث شدهاند، اما بخش اعظم آنها با هزینه شخصی کشاورزان ایجاد شده است. با توجه به تنشهای ناشی از خشکسالی در سالهای اخیر، استفاده از استخرهای ذخیره آب کشاورزی برای مدیریت منابع آبی و کاهش تأثیرات خشکسالی، امری اجتنابناپذیر است.
ضوابط ایمنی استخرها؛ ضرورت رعایت استانداردها
محمدی ضمن اشاره به اهمیت رعایت ضوابط ایمنی در این استخرها افزود: «استخرهایی که توسط سازمان جهاد کشاورزی احداث شدهاند، معمولاً تمامی نکات ایمنی نظیر نصب فنس، تابلوی هشدار، حلقه نجات و نردبان امنیتی را رعایت کردهاند. با این حال، استخرهای احداثشده توسط اشخاص در سطح استان، به دلیل عدم رعایت کامل موارد ایمنی، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. لذا از تمامی کشاورزان استان تقاضا داریم که برابر توصیهها و اطلاعیههای جهاد کشاورزی، سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، ایمنی استخرهای خود را تضمین کنند تا شاهد حوادث ناگوار نباشیم.
مدیر آب و خاک جهاد کشاورزی خراسان شمالی با تأکید بر ماده ۳۵ قانون توزیع عادلانه آب خاطرنشان کرد: «مطابق این قانون، مسئولیت مستقیم حفاظت و نگهداری استخرهای ذخیره آب کشاورزی بر عهده بهرهبرداران است و جهاد کشاورزی، نظارت بر استخرهایی را که با هزینه دولتی احداث شدهاند، عهدهدار است. این در حالی است که به دلیل گذر زمان و اختلافات اجتماعی میان بهرهبرداران، ایمنی برخی از استخرها کمرنگ شده است. ما در سازمان جهاد کشاورزی، اطلاعرسانی عمومی، فرهنگسازی و برگزاری کارگاههای آموزشی جهت ارتقاء آگاهی و رعایت اصول ایمنی را در دستور کار داریم.»
ضرورت همکاری در حفاظت و ایمنی استخرها
محمدی از ضرورت همکاری رسانهها و سایر نهادهای اجرایی در زمینه فرهنگسازی سخن گفت و افزود: کشاورزان باید با دقت وضعیت ایمنی استخرهای خود را پایش کنند و در صورت نیاز، اقدامات اصلاحی را انجام دهند. ما نیز از طریق پیامک، اطلاعیهها و کارگاههای آموزشی، در این زمینه همکاریهای لازم را ارائه میدهیم. با این حال، نیاز به افزایش مشارکت و نظارت سازمانهای متولی برای پیشگیری از حوادث ناگوار، بیش از پیش احساس میشود.
این گفتهها در حالی است که با توجه به اقلیم خاص خراسان شمالی و کشاورزی بودن استان، استفاده از استخرهای ذخیره آب نه تنها اجتنابناپذیر است، بلکه حفاظت و ایمنسازی آنها برای حفظ حیات کشاورزی و جلوگیری از خسارات احتمالی، اولویتی جدی به شمار میرود.
با آغاز فصل گرما و افزایش فعالیتهای کشاورزی در خراسان شمالی، خطرات ناشی از نبود استانداردهای ایمنی در استخرهای ذخیره آب بیش از پیش احساس میشود. گزارشها حاکی از آن است که حوادث تلخی برای انسانها و حتی حیات وحش در زمینه غرقشدن و سقوط در این استخرها رخ داده است که لزوم رعایت اصول ایمنی را دوچندان میکند.
تلاشهای جهاد کشاورزی برای ارتقای آگاهی عمومی و فرهنگسازی در میان بهرهبرداران، گامی مثبت در مدیریت و ایمنسازی این سازهها به شمار میآید، اما ضرورت دارد نظارت مستمر و جدیتر در این زمینه انجام شود. همکاری متولیان کشاورزی و رسانهها میتواند نقش بسزایی در جلوگیری از این گونه حوادث ایفا کرده و امنیت منابع آبی کشاورزی را برای آیندگان تضمین نماید.
